Download Stella Adler - Aktörlük Sanatı PDF

TitleStella Adler - Aktörlük Sanatı
File Size6.1 MB
Total Pages266
Document Text Contents
Page 2

STELLA ADLER / AKTÖRLÜK SANATI

Page 133

m ez, onlara hiçbir şey eklemeden yapam azsınız. Gerekçe yaratm a
gerçekleri birer deneyime dönüştürür. H er insan sahip olduğu ye­
tenekler doğrultusunda haklı gerekçeler öne sürer ve bulduğu ge­
rekçeler onun yeteneği haline gelir.

Eğer eylemlerinizi gerekçelendirmezseniz, rol yapm ış olursu­
nuz. Shakespeare'in bir oyununda cümleler size ne yapm anız ge­
rektiğini söyler. M odem oyunlarda ise ne yapılması gerektiği size
bırakılmıştır ve yeterli ani ve içsel gerekçelendirmeniz olmadıkça
oyun içi boş ve değersiz olacaktır.

M odem tiyatroda "rol yaparken" yakalanmamaksınız, zira iz­
leyiciler kendilerine benzeyen ve kendileri gibi davranan birini,
halalarını, teyzelerini ya da kuzenlerini görm ek istemektedir. 1860
yılındaki tiyatrocuların hiçbiri size benzem iyordu ya da sizin gibi
konuşm uyordu. Konuştukları şeyler tamamen nazım dı ve oyun­
cular ya aristokrat ya da üst sınıfa m ensup kişilerdi. G örünüm ola­
rak da sizden kolaylıkla ayırt edilebilirlerdi.

Sizler 1860 sonrasında ortaya çıkan demokratik dünyaya aitsi­
niz. O kadar estetik ve sade bir tarza ihtiyacınız var ki görünüm üz
ve sesiniz asla yapaylık barındırmasın. Eğer "rol yapm ayı" kesip,
bir şey "yaparsanız", "-m ış gibi yapm ayı" kesip, gerçekten "y a ­
parsanız" bu, sahteciliği tam am en em ecek ve yok edecektir. Yaptı­
ğınız şeyi gerekçelendirerek, göstermecilikten kaçınmış olursu­
nuz. M odem oyunculuk sanatında, her şeyden önce, g ö s t e r m e ­
c i l i k t e n uzak durmalısınız.

T

Şimdi gerekçelendirmeyi anlam anıza yardımcı olacak birkaç
egzersiz yapalım. Soracağım bu som lara beş neden bulmanızı isti­
yorum . Birine neden iltifatta bulundunuz? Neden işinizden ayrıl­
dınız? Sokaktaki birine neden yardım ettiniz? Caddedeki adam
neden bu kadar hızla karşıdan karşıya geçti? Anne neden paketini
m ağazada unutup gitti?

Pencereyi neden açtığınıza ve neden kapattığınıza dair beş ne­
den bulmanızı istiyorum.

Şu duyguları hissederken içinde bulunduğunuz koşullar içeri­

128 Stella Adler

Page 134

Aktörlük Sanatı 129

sinde ne yaptığınızı betimlemenizi istiyorum : "Çok sevinçliyim .",
"Ç o k k ızg ın ım ", "Ç ok m utluyum ".

"Buna çok sevinecek," cümlesine karanlık düzeyde on farklı
gerekçelendirme yapın.

Kitap okuma, giyinme ve şehir merkezine gitme gibi eylem ler
için on içsel gerekçelendirme yapın.

Bir tiyatroda, evde ya da bir m etroda bir şeylerden şikâyet et­
mek için beş gerekçe bulun.

Bir kadın bir markete giriyor. Ne alacağını ve neden alacağını
hayal edin.

Bir sepet hakkmdaki şu sorulara yanıt verin. O ne çeşit bir se­
pet? Ağırlığı ne kadar? İçinde ne var? Sepet kime ait? N eden bir
rafta duruyor?

Şimdi de bir poz verin. Poz için gerekli olanlarm dışında kalan
tüm kaslarınızı gevşek bırakın. Pozu gerekçelendirin. Örneğin, eli­
nizi kaldırdınız. N eden? Elinizi yukarı kaldırdınız çünkü ipe ça­
m aşır asm ak ya da sepetin düşmesini önlemek istiyorsunuz.

Dört tane poz verin ve her birine ayrı ayrı gerekçeler bulduk­
tan sonra tüm gerekçeleri birbirleriyle ilişkilendirin.

Örnek:
1. Sağ elinizi yukarı kaldırın. 2. Elinizi alnınıza koyun. 3. Sol eli­

nizi cebinize sokun.
Gerekçeler ise şunlardır:
1. Seyircileri susturm ak için; 2. Söyleyeceğiniz kelimeyi hatırla­

mak için; 3. Notlarınızı arayıp bulm ak için.
Ve son olarak işte size birkaç cümle. Kendi aranızda gruplara

aynim ve bunları bizim için oynayın. Yüzeysel olarak bakıldığın­
da hiçbir anlam ifade etmiyorlar. Bu cüm lelere içsel gerekçeler bul­
mak sizin göreviniz. Onları mantıklı ve gerekli hale getirin.

"Yerinde olsaydım oraya girm ezdim ."
"N e kadar zam andır böyle?"
"Elbisesinin üzerinde hâlâ lekeler var."
"O aynldı mı?"
"Saatler önce kapının çarpılıp kapandığını duydum ."
"A m a mavi arabanın onun olduğuna em inim ."

Page 265

Mitos-Boyut Yayınları • TİYATRO / KÜLTÜR D İZİSİ
oı. BİR AVUÇ ALKIŞ (Anılar) /M ikap Ofluoğlu
0 2 TİYATRO KAVRAMLARI SÖZLÜĞÜ/Aziz Çalışlar
03. TİYATRO ADAMLARI SÖZLÜĞÜ/Haz. Aziz Çalışlar
04. TİYATRO İÇİN KÜÇÜK ORGANON / Bertolt Brecht
os . 20. YÜZYILDA TİYATRO/ Haz.: Aziz Çalışlar
0 6 .TİYATRO OYUNLARI SÖZLÜĞÜ Cilt 1 (Dünya Tiyatrosu) Haz. Aziz çalışlar
07. SHAKESPEARE SÖZLÜĞÜ / Haz. Aziz Çalışlar
08. OYUNCULUK ELKİTABI /Gerhard Ebert
09. TİYATRO ÇALIŞMASI /Bertolt Breeht
10 . TİYATRO OYUNLARI SÖZLÜĞÜ. Cilt 2 (Türk Tiyatrosu) Haz. Aziz Çalışlar
11. REJİ DEFTERİ (Üç Kız Kardeş) /K. Stanisiavski
12. İNSANCA BİR TİYATRO/ Giorglo Strehler
13. GECENİN MASKESİ /Özdemir Nutku
14. ÇEHOV ve MOSKOVA SANAT TİYATROSU / Konstantin Stanisiavski
ıs . TİYATRODA DÜŞÜNSELLİK/Zehra Ipşlroğlu
16. DÜNYA BİR SAHNEDİR/Müeap Ofluoğlu
17. BALE SÖZLÜĞÜ/G. Grant
18. HALK TİYATROSU ve DARİO FO /Metin Balay
19. UYUMSUZ TİYATRODA GERÇEKÇİLİK/Zehra Ipşlroğlu
20. YÖNETMEN PETER STEİN / Aziz Çalışlar
21. ÇAĞDAŞ TİYATRO ve DRAMATURG! /Esen Çamurdan
2 2 OYUNCULUK SANATI . 1/ Toby Cole
23. TİYATRO DEVRİM ve MEYERHOLD / Ali Berktay
2 4 KUTSAL ATEŞ / Jurl LlublmOv
2ş. Çağdaş Türk Tiyatrosundan ON YAZAR / Ayşegül Yüksel
26. 2000'Lİ YILLARA DOĞRU TİYATRO / Zehra İpşıroğlu
27. BRECHT'I ANIMSAMAK / Hans M ayer
28. ARADIĞIMIZ TİYATRO / Ahmet Cemal
29. ELEŞTİRİNİN ELEŞTİRİSİ/Zehra Ipşlroğlu
30. OYUN YAZMAK / Steve Gooch
31. CUMHURİYETİ'İN 75. YILINDA TÜRK TİYATROSU / S. Şener • A Yüksel -ö . Nutku....
32. ÇAĞDAŞIMIZ SHAKESPEARE/Jan Kott
33. OYUN YAZARLIĞI / Hülya Nutku
34. ÇOCUK TİYATROSU / Nihal Kuyumcu
35. NASIL OYNANMALI / Jean Genet
36. SAHNEDEN İZDÜŞÜMLER / Ayşegül Yüksel
37. TİYATRO YAZILARI / Dikmen Gürün
38. COMMEDİA delPARTE / John Rudlln
39. DÜNYA TİYATRO TARİHİ / özdem ir Nutku
40. PANDOMİMİN ANATOMİSİ /Alke Gerber
4 1. TİYATRODA DEVRİM /Zehra Ipşlroğlu
4 2 10 0 MONOLOG (Yabancı O.) Cilt 1 /Haz.: T. Yılmaz Öğüt
4 3 .10 0 MONOLOG (Türk Oy. Cilt 2/H az.. T. Yılmazröğüt
44. Oyun Sanatblliml DRAMATURGİ /Hülya Nutku
45. HIÇKIRMAKLA HAYKIRMAK ARASI /Esen Çamurdan
46. ÇAĞDAŞ TİYATROMUZDA GELENEKSELLİK/ Yavuz Pekman
47. ELVEDA DÜNYA MERHABA KÂlNAT(Memet Baydur) /Haz. Sevda Şener-Ayşegül Yüksel-Fillz
48. SAHNEDE ELLİ SENE /Ahmet Fehlm
4 9 .10 0 MONOLOG (Yeni Oyun|ar-Genç Yazarlar) C. 3/T. Yılmaz ö ğü t
5 0 .10 0 MONOLOG (Antik ve Klasik Oy.) C 4 / T. Yılmaz Öğüt
51. DRAM SANATI / Sevda Şener
p . SAÇMANIN TİYATROSU / Abdüllatif Acarlıoğlu
53. TİYATRO OYUNLARI SÖZLÜĞÜ Cilt 3 (Dünya Tiyatrosu) Haz. Ayse Selen
54 -SAÇMALARLA GERÇEKLER (Eleştiriler) / Nursen Karas
55. SUYA YAZI YAZAN LAR / Mücap Ofluoğlu.
55a. TİYATRO TARİHİ / M em et Fuat (MSM Yayınları)
56. VASIF ÖNGÖREN’in TİYATRO DÜNYASI / Doç. Erbil Göktas
57. TİYATRODAN GÖSTERİ SANATLARINA/Ali H. Neyzi
58. DOĞAÇLAMA / Gerhard Ebert
5 9 .10 0 DİYALOG (Türk Oyunları) / Haz. T. Yılmaz Öğüt
60. ŞİDDET İle OYNAMAK (Türk Tiyatrosunda Şiddet) / Esen Çamurdan
61. ÇOCUKLAR İÇİN TİYATRO /W olfgang Schnelder
62. SAHNE TOZU (Tiyatro Yazıları) / Esen özm en
63. EPİK TİYATRO/M arlanne Kesting
64. ULUSAL TİYATRO ve ULUS DEVLET/Coskun Irmak
65. TİYATRO NEDİR / Ismayıl Hakkı Baltaçtoğlu
66. AYNADA ( Tiyatro Anıları) / Mücap Ofluoğlu
67. 20. YÜZYIL TİYATROSUNDA ESTETİK DÜŞÜNCE / Nazım Uğur özüaydın
68. ANTİK YUNAN TRAGEDYALARI / Joachlm Latacz
69. BRECTLE HAVANA'DA / M anfred VVekvverth
7 0 .10 0 DİYALOG Cilt 2 (Yabancı Oyunlar) /T . Yılmaz öğü t
71. OYUNCULUĞUN FELSEFESİ / Müjdat Gezen
72. ANTİK TRAGEDYALAR ve ÇAĞDAŞ YORUMLARll / Jan Kott
73. SEYİR DEFTERİ ( Qyun Eleştirileri) / Haşan Anamur
74. ÇOCUTKTİYATROSU MU DEDİNİZ/ Nihal Kuyumcu
75. AHMET VEFİK PAŞA ve MOLİERE ÇEVİRİLERİ / Allla Tolun

264 S te ila Adler

Similer Documents