Download Claude Tresmontant Ateizmin Ilk Kaynaklari PDF

TitleClaude Tresmontant Ateizmin Ilk Kaynaklari
File Size1.1 MB
Total Pages23
Table of Contents
                            00000001
00000002
00000003
00000004
00000005
00000006
00000007
00000008
00000009
00000010
00000011
00000012
00000013
00000014
00000015
00000016
00000017
00000018
00000019
00000020
00000021
00000022
00000023
                        
Document Text Contents
Page 1

!"#$%&'() #*+ + ,) +* -./

01*23

456789 !:9;<=-(6-( >[email protected]/A=>/ A:/ B6C:6-D *!')! E

3=8?:- (FD$<D- 6-6G(6:.H ,7-6- I95;9I?;D-D-J6C-6J56:.-86 K7L
57-7:/ 0- D88D6<- M9:>9J5DNDKO(O- G7 D-?959<9K=C7-?6 MP$DDJ9?9ND
MDKDHP$955DJ.-QR/ ;.: 6(?D$<[email protected]"-M95;H [email protected])D9($;?G9S-D-
6(9D.<DD-995?-D:J?786G6 $DC689MP$59:P-O-9 ;9:D59?9J(D:/07-7- D>D-
GD$J=-7C6 GT5S686-K6U56C6?6N.$/ <6?.<.$ 95K9((FV=J:6(S(6- P-?9
M959-ID5=$=I56:...8OUO-9?5F:W-D-(6:DGDGD:M95DUD<D-D;9:MD59<9J89ND58D:/
07 J=-786 86G6 P-?9 >65.U<656:C6F.5<.U(.:%/ -?6J KD$H<=89:- 6(9D$L
<D- =:(6C6 >.J.U.-. @9(6KD6(.-. 6-56<6<.$6 C6.S8.< 989?9ND-X/D-6-8.L
N.<.$ J=$<[email protected]=-(=5=WDJKD:J6> (9$DG6(756(<686- M9>9<9C999ND$/

,7-6- I95;9I9;D-D- J6C-6J56:.-.- 89:D-5DND-.YJ686: D-D5D:;9MP:OL

5O:JDH+6D-6( [email protected]:/

07 8=J(D:D- 8=N7 @96-(DJ G89- 8D-59:D-97CM.... 8OU<9J(98D:/
";6;9- *7 8D-59:9MP:9C.58.$56:@9(6GD6([email protected]@9(59:DD5[...DJ6C-6J5. =57FL

GO(O- (6KD6(D56GD=56:6J 89N9:59-8D:D5D:/

!6(9;Z

:D;(=H \)9I; O$9:D-9D-?959<9\ 685. ?ZZD?5SD-89U'D756-;PC59:Z06$.
8OYO-O:5?:-9I;D- KO(O- JD&D-6(56J6:.U(.N.-. DI689 989:59:/

095JD89 !65F:]SD-8OUO-?959:D-D-J6C-6N. G9: U.ZCD-(6-:.56:56 8=57

=587N7IDJ:D8D:/

^ 07 C6$.456789!:9]]5Q5=..(--(S...-*9/ F:=K.Y<9; 89 5S7(G9D;<9_X6:D;QR`ab68G9;9:D-D-

D5JKQ]D5O<O..O-(9:?O<9;D8D:/
Q39;956 "87-:8 c"**"dH AD9XGD5=;=FGD989: e:D9?5.9-D- D5.:9:M9;9GD?5.(5D?G9-"-(/

fD9J57-MH!" DZC9-DK6;.< QRghHBD589;G9D<H!G9=8=:9 ei3X"dcH *9; X9-;97:; 89 56e:9?9H
DHI:6-H (9:9/ 7M7;(? d9C<=-8H X-:D;5RjQ] k=G- 0Td)"!H *S 7:=:9 89 56FGD5=;=F5.D?M:9l7?H

I:6-;/ (9:?/ 7M7;(9 d9C<=-8H X6:D; QRQRHX675! ))"d,H X=7: 5SGD;(=D:989 56;?D9-?9G95/

'?-9HX6:D; Qmm`H 5K9:( dDn TAH *9 X:=K5?.-989 [email protected]?-D:9( 56)= *D=-89 <-(DG? 86-; FGD5=L

mjFGD9M:9S'-989F-D; 59;=:DMD-9;W-;S'7S6!5.9=F:6]]*?HX6:D; QR_bg/

Page 2

438 CLAUDE TRESMONTANT-HAYRANİ ALTINTAŞ

"Fakat, diyerek iluve eder Aristo, hu, bazı güçlükleri ortaya çıka-
rır: havada ve ateşte olan nefs niçin onlarddn bir hayvan meydana
getirmez? HaUHlki çeşitli unsurlardan meydana gelen vücudarda hunu
yapmaktadır: gerçekte o, hava ve ateşte daha mükemmel hir şekilde
bulunmaktadır. Esasf"1lhavada Indunal1 nefs'in kemaı ve ölümsüzlükte
hayvanlarda huhl!1an nefs'e hangi sebeble gall'Le ettiğini sormak
gerekir. Şu veya biLşekilde cevap verihe de saçmalıktan ve anlamsızlık.
tan kurtuluııamaz. Hayvaııı hava ve ateş olarak tavsif etmek çok te-
zattı bir ifade ta,zı ve bir nefs'e sahip bııltm.an varlıklara bu hayvan
sıfatını vermemek. saçmadırı.

Bıı doktirin kozmik pıhçuluk (animizm) ad, verilen görüştür.
Buna göre, kiiinut canlıdır vi' dünyanııı nefsi ilahidir. Dünya ilc tanrı
arasıııdaki ınünasebet ııefsle beden arasında lnılunan münasebet gibi-
dir. Bu düşünce Eflatun'da hatta Aristo'mııı bazı metinlerinde, daha
soura da Stoalılarda hlılnnur3•

Aynı düşünce Giardono Bnmo tarafıııdan rönesansta ycniden ele
alındı. Bunu 19. asırda, Schelling'c4 kııdar olan devre de görım~k
mümkündür.

Bu çahşma hoyuııca görülecektir ki bu. tür bir anlayış, kaçınılması
imkansız düşünce tarzlarından biridir; veya tabir caizsc, kainiitm tek
varlık olduğu ve ondan. başkasının bulunmadığını söyleyen her felsefenin
l~ğiJimlerindeıı. biridir.

Yahudiler:

Milletli Tales'in M.Ö. 640 yılında doğduğu söylenir. M.Ö. 7. asırda
Yahudiler uzun zamandan beri süre gelen ve Tales 'ten tamamen farklı
hir varlık bilimi (Ontoloji) ve gök bilimi (Kozmoloii) meydana getirmiş-
lerdi. Yahudilere göre Alem ilfıJıi değildir; ;'deme ait hiç bir şey de ilfıhi
değildir; yıldızlar iltıhi bir karekter taşımazlar; aynı şekilde tabiat ku,"
""tleri, krallar, imparatorlar da jli,hi değildirler. Bu özellikteki Yahudi
dii:;;üncesi, kesin olarak alemin iltıhi ve kutsal olınadığJllI sergiIem~diği
gibi, aynı zamanda alemin nefsi olduğunu da kabuı etmedi.

Bu açıdan Yahudi dii~üncesi, Aııimizm olarak adlandırılan dok.
ıjrinin kategorilerine girmez.

2 Arİsto, De rame, i, 5, ,ııı a, fraıı. terc. E. Barbotiıı.
3 Krş. Joscph MOREAU, L'Aınc bu Monde, de Plnlon ,mx stoiciens, Paris 1939.
,ı SeHELLİNG, Von der Weltscclc.

Page 11

ATEİzMİN İLK KAYNAKLARI 447

hissi tecrübenin rcddi, sağlam bir hareket noktası olarak ortaya kon-
muş düşünüyorum (lc pense) kaziyesi, şüpheli ve ilahi doğruluktan
s••pma ile ispatlanmış olmayıisteyen dış dünyanın varlığı" görüşü
sebebiyıe idealist; Traite du Monde (alemin incelenmesi) a~lı eserinde
açıklanan ve atomistlerinkine çok benzeyen kozmoıojisi ve mekanik-
çiliğiyle de fransız materyalizminin babasıdır.

Parmenidos de materyalizm ve idealizm açısından aynı değerde
olan usulü veya .metodu sebebiyle modern materyalizmin ve idealizmin
babasıdır.

Bu inceleme boyunc~, sözü edilen bu paradoksun, kendinin gerçek
olduğunu ortaya koymaya çalıştığını göreceğiz: Holbah haronu, Marx,
Engels, Bakunin Haeckel, Dante'den M. DauviIIier ve M. Kahan'a ka-
dar, günüm.üzneki en uzlaşmaz ve en mutlak materyalizm anlayışı, Par-
mcnides'in metodu gözön.üne alınırsa her şcyden öncc ortaya konan bir
kaideden hareket eden dedüksiyon (tümden-gelim) metodundan ileri
gelmektedir. Bu metod aynı zamanda idealist metafizikcilerin veya
ilahi y atcılarm metodudur.

Materyalizm konusunda peşin olarak ortaya konan kaide, aynen
Parmcnides'in ortaya koyduğu kaidedir, }ani tabiat aleminin bir tek
varlık olduğu şeklindeki kaidc.

Mutlak idcalizm konusunda olduğu gibi, mutlak materyalizm ko-
nusunda da, felsefi tahlilin hareket noktası, ileride görüleceği gibi, tec-
rübe değildir, fakat hareketin başlancmda ortaya konulan kaidedir,
yani bu kaideyi ispatlamadır. , . .

Avrupa düşünce tarihinde, mutlak matetyalizm ve mutlak idealizm
müşterek hir diişün.eeye ve müşterek bir kaideye veya prensibe sahiptir-
ler. Onlar bir noktada anlaşıdar. Mutlak materyalizm ve mutlak idealizm
her ikisi de yaratılış konusundaki yalın din düşüncesini reddederler. Bu,
Fichte'nin ifadeleriyle, bütün yanlış metafizik ve dini doktirinlerin
özellikle de yahudi ve çok tanrılı dinlerin ilk prensibi olup mutlak ma-
nada hata ürünü bir düşüncedirl8 •

. İleride göreecğimiz gibi, bu k~nu üzerinde, Marx, Engels ve Lenin
kesin olarak mutabakat halindedir.

16 .l.G. FICHTE, Die Anweisung zuın seligen Lebı:n, F. Meiner Verlag, s. 69. Yaratılı~
düşüncesi, yahudi metafiziğinin kaidelerine ~it olsa bile, bir gerçektir. Fakat çok tannh dinlere
de ait olduğu söylense bile hiç kimse hiç bir yerde bunun böyle olduğunu gösteremez; çünkü
çoktanniı dinler asla yaratılıştan söz etmemişlerdir; tamamen aksine oıılar yaratılışı çok kez
bilınezler.

/

Page 12

34

! "#$%&' ()'*+,-( $-(F $ /)$-0 $# (1-( $2

'56578 9:;16< 96;7=>[email protected] 9:;1?B<[email protected]=?<?5?C7>6=6F
;B1BGB8H196CBIB8B>68?9:;16< A7>6?16E?A6=1B<?176179?8A6=1BIB6=65B8F
C6 J?= 6>=B1BIB8J:1:896CBIB8B <6J:1 7C7=17=K

+:;16<K96;7=>[email protected]?J?D9:;16< [email protected]?M?8C7>6=6;B1BG>H<;:=N
H E61C756C;477J?=;7< M7G?;A6=1B<A6=CB=KO: <H8:C6 9:;16< [email protected]
A7 9:;16< 96;7=>[email protected]>6E:C? H8;H1HP?5?87QA6=H1:G?868R96S9TG;7F
=7<78 <6=GBMB<6=16=NE7= ?<?5?C7 J:8: J?1?>H=16=DMT8<TFH8: 6MB<M6

5U>1T>H=16=K

+:;16< [email protected]?1K49:;16< 96;7=>[email protected]=65B8C6<? V6=<G:C:=W
[email protected]?M?8K;R< A7 9:;16< A6=;B<D;68=BCB=W, E61C7CT8>6D56C7RRD
YJ78?9 ;77711?9YC?=K,8:8 <78C?8C797AR:; J?=A6=1BIB>H<;:=D>[email protected]
J?=LU=??8;TCT=K

61J:<? 96;7=>[email protected]?M?89:;16< A6=1B<D;6J?6; 6179?C?=K

[email protected] 96;7=>[email protected];7=7<78Z6=978?C754?8G: <6?C75?8?
<6J:1 7C7=17=W[6=1B<D87 J6G168LBMD87 CHI:GD87 C7 >H<H1:G?E;?A67C7=
AR456C7R7E?=;7< M7G?;A6=1B<A6=CB=K\6<6; 96;7=>[email protected]:;16< [6=F
1B<4B:;6J?6; 61H9?H1C:I:8: 5U>17>78Z6=978?C75;[email protected]?8?9?=65 H16=6<
<6J:B47;9?G;?=K 61J:<? [email protected];7R=TJ717=CT8>65B56C7R7J?= LUK
=T8;T A7 >68B196CB=YD96E?>7;?8C7<?Z6=978?C75V7157VR5?8?8968;B<?
5H8:R:8: 9?=65H16=6<<6J:1 7;9?G;?=K[6=1B<O?=4C?=N]H<B:I:8 LR=M7<
J?=97A7:C?>7;?>H<;:=K

+6;7=>[email protected]=7<1?H168DG7>D9:;16< [6=1B<4B887 J6G168LBMD8R
CHI:GD87 C7 ;7<69T1 ?E;?A67;97C?I?8?5U>17>78^Z6=978?C75H8;H1HP?F
5?8?8D96;7=>[email protected];6=6VB8C648E?=L7=M7<H16=6<<6J:1 7C?178A6<B6?17
:>:G;:I:8:D B5J6;7;97< A7;6J?6;;6 J?=H1:G:9 A7J?=;7<69T1T8 J:KY
1:8C:I:8: Z6=9R8?C754?8V?<?=17=?87<6=GB1B<H16=6<H=;6>6<H>96<;B=K

[email protected]^=7<B?H168?57DO?=4?8Q$116E4B8SH1C:I: L?J?<78C?8C7
<6196CBIB8B8D<78A A7 V756C6179?8C797AR:; _7< MH<M7G?;1?A6=1B<F
[email protected][email protected]?I?8?8DJ:F
LU=TGTC75;7<17>78Z6=978?C75?17J?=1?<;76MB<1BI6<6A:G;:14%19^51CB=K

O: <H8:C6 'V`6;:84:8 5H=6R6IB!a=: G: 9761C7C?=WY'5<? E46<?9F
17=M7C7V616=R6;7<=6=168B_5U>1789?GH168G: [email protected]<L7=7<?=K
7=E68L? E?=MH<1:<DJ?=C>6C7A7>6 E?=9?<;6= O?=4C78865B1A6=1BI6
L7M97<;7C?=bO?=865B1H1:_;6 <78C?5?C7E?=H16=6<<619B>H=bO: MH<F
1:I: J?=1?I7>78?C78CU8CT=T_L7;?=97>?865B1CTGT8T>H=:@bYcdK

cd Z#,(`-D '8878C7KD[D `D aDV=6BBK;7=RKO=7E?7=K

Page 22

!"# $%&'() *+),-./*&/*Z1&2+&/3 &%*4/*&5

67879:);:<9 8<;=>?<@8ABCDEAD?<D<FG9H7D8GEA9?GIJ<6AKG6AD<L<6M<@<N<O
[email protected]< FGMGD6G8G [email protected]@[email protected] :

RSTD8GDEG>OGBCDTD8UF<DADAD8<;A>M<?AKAI MUMOUD8<;A68A9V
IUDOUWDN<8<DM<XNTJ8UF<DA8<;A>M<FX< WDN<8<DXG9C6MG28DXG967O
G6GD7DGLA9<M<F:YGOGJKAIEA9>[email protected]<<8A6M<8A;AD<[email protected];7DG
X<8<;A>M<8A;AD<LW9<BL<9I<OK<9KGDLAEA9><@AD8UF<DADG?768<;A><N<OZ
JA9PR[\:

&JCMNT6GDDHAOA96<9AD<L<I7D<8<DWDN<B<[email protected]<6?<H<?ADADL<Z
IA98A;AHAO9AL<6A>AM6<[email protected]?T?TWF<J6<@8AM:]G9M<DA8<)AD
8U>UD8U;[email protected];T EA9L<9I<O [email protected]
C [email protected]< XG967OOGFGD7>7D< L<6A>M<?A:D<8< ?CDTC6T98T:
^A9GJ<CLCDADAD_JGD976G97D8C;TMT` 8U>UDU6<M<8A;ALAEABMTJ6GOQG9Z
[email protected]?78G 8U>UDU7<M<F: a

: &J<AFMX<@[email protected]%T OGA8<@<[email protected]>
[email protected]:,G8<N<B\c: [email protected]: G?798G8G:
OCFMAOJ<OGMU6<KG;67C6G9GOKA9KTDG67MG8U><N<OJA9VKJ=eETDG67M8GD
K<DUFOT9JT6MTVVV8<;A68A9:\c: G?97D?CD6G97DG8C;9TBG66GK?VF67ODGFG7e:3Z
@GJI76G97D7DBA6MAX<9A6<9<OG9>7BJGKAGJC6G9GOJGX?AH<8A6<DX<J<OJGD97N7Z
67;7E<9JG9GH<JM<OAIADBEG>6GDL7I?7FB?CD?TFX< MTJ6GOQG967OC6G9GO
8<;<96<D:8A9A6MA>C6MG)7L<9<O<D-G88<aDADW77<<?AF6A;ADAOGET6<8<D
6aG97D<DA8<?NAb9<[email protected]<[email protected]<[email protected]<:IGEG?G9H<JJAO6<9ADA
LW9<N<;AFe-h6J6GOMG88< @G9GJ76MGM7>[email protected]:-G8<MOABHGZ
[email protected]<@<LW9<[email protected]<@GJGKAGJMTJ6GO-G88<a8A9BK<6aD<KGbGKG?7DG
C6T9?GC6?TDBKGJJGHAFAOX< OCFMC6CdA8N:L<9I<O6<>JA9A6<[email protected]<DAET6T>6G9G
9G;M<DJGKAGJ7DK<9KGDLAKA9FGMGD8GEG>6GM7>[email protected];7D7DX<ETDG
EG;[email protected]@GNG;7b9<[email protected]?7L<9<O<Z
N<OJA9:3>J<)DL<6?B1G<<O<6X< -: (GTXA6A<9aAD?G97687O6G97LW9U>ET8T9:

: &[email protected]<6?<H<[email protected]<NZ
9UE<BICO @UO?<[email protected]@GMGJTHJT9VFA9GBET LW9U>@[email protected]
<76G97D<GE<6A9JA6<[email protected];7A6<[email protected]

: EA6ADM<8<D<<9<@GD<8<D><@ALW?J<9A9:

]G9M<DA8<?XG967OOGX9GM7D8GDKG9<O<J<8<7aVET OGX9GD78GM<NZ
[email protected]<L<JA9M<F:

([email protected];7A6<[email protected]@[email protected]
[email protected]>7OG9>[email protected]<6A9VKTBICO6T;TDX< 8i;T>TD J<N9UE<?A8A9V
]G9M<DA8<?CDTO<D8ADNMG6<8<M<F:. FGMGDBKT J<N9UK<@[email protected]
EA9KG6OGET6<8Ab 9<88<8<9:

! !
[\ &: +<@MC978J<9N:j: S'+/)*B %a&T9C9<8< 6GbKA6C?CbKA<L9<kT<BAIAD8<:

!

Page 23

!"#$%#& #'( ( )& (' *+ !"

,-. /01 234566-17 89:192;91<= 636>[email protected]=-0;369A9 /9B;9=C<D49
[email protected]=2-B /01 23EF-269= F913834363=7/>4>=> 040/[email protected];3F0D/01
?3/3/3 [email protected]=298?<$<=G3B0=F>8>2;3163= [email protected]<89=/01 2349E0$08
23456-H I>=8> 6>[email protected]=<=:91;<J<0;32-4;98 K91;<8919?<=69/01 /3=$31X
;0J00;835;919889/-; 3423=0=C31380GC31382360J0=00=M3;3238;9$<26<H
,-H @9G-296<H

,- 636>[email protected]=.0=?9=<.4AM1>/3=<=89$9=6<16<J</0;C0;313891B<D<X
89= /01 ?5=-M9CN4>123843601H#B435 $929= 43M1>/[email protected]=;<B:3 F949;<
5;6-J- [email protected];3=01HI58;-8 23:M-4 63J0;601HO5J-B 69 @584-1HK91;<8;91<=
65J-B- /01 /9B;9=C<D63J0;.A989469F9 N=M363=23:M-4 5;9= /01 [email protected]=
/9?04/01 CN1>=>2>6>17:3 9D<8;929/[email protected];3M363:92 3631H

%349E0$084M/01 /9B89 23456. /01 /9B89 B380;[email protected]<8<B6-=42-
:916<1H,-. [email protected];[email protected]=2-B /0189:19269= F913834;363J0;.
E98944040$M3F010=M3;H23=0= ?5=-=69 [email protected]<89=/01 43M1>/363=F9X
13834363= 234566-1HO36>840E:3 [email protected]=9= /01 G13=?0G;4P
F91383434238 63J0;. E98943=6>840EQ4>23:91<2M<R:3 [email protected]
Q?5=-M9904R/01 491$69F913834363=23456HS. 43M1>/00;02;[email protected]?0=63T
?9F0G5;6-J-2-$ :3 83=60;[email protected];9=6<J<2<$/>4>= :9?<49;91;9
83BE360;20B:[email protected] [email protected]<891<;2<B/01 43M1>/3=0=:310;310=63=:3 /-
43M1>/3=0==3 B380;63:3 F9=C0B914;91696>B>=>;3/0;015;6-J-=69= 0/9X
134401H

%349E0$0J0=/- 23456-=69= @>[email protected]<;;91/[email protected]=M9D58 9$ [email protected];9=<;X
2<B4<1H!9/094D< 10?454919E<=69=8-;;9=<;2<B4<1HO9F9 [email protected]>$X
@<;69.W3=10,31C?5=4919E<=69=?52-4 5;[email protected];9185=-?-=69 @3=063=3;3
9;<=6<:3 C3;0B4010+60H"8?08?0$/01 [email protected]=9;0$2.9430$2:3 ;;9F 23?3;3X
[email protected];30;C0;05;9198./9B;9=C<[email protected]=-;2-B [email protected]/01CN1>B43=F913834
363= :915;-B9 2>?9963 36323$H!-491;< /01 98<;M-<J<=43823456-. 43MX

H1>/363= F91383434238. 2-4;98 9430$20=:[email protected] 9;;9F?<$;<J<=43M1>/3
C313J0=M36>B>=>;3/0;015;AG5;296<J<=<CN13/0;238401H

29M9 -;9B298 0D0=.0;2083B0E;310=?5=-D;91<=<0=89134238 :[email protected]
[email protected]=9C34010;20BE3;?3E0/01 ?0?4320D0=3?58298 [email protected][email protected];3
F980894<D0J=3238C3138;05;?9 /0;3. Y9123=063?P43="OC3;?P389691.
@>[email protected]<;;91/[email protected]=M9.9;;9F?<$;<J<[email protected]<J<C0/0.9430$200F40:9363=5=45;5X
Z08/01 NO:[email protected]<269=F915834342323;[email protected][email protected]>/[email protected];33;63
360;3=/0;C0;310136634238:[email protected]>/[email protected]@319J23=. /- N=:91X
[email protected]<2<=89G?96<J<63201 851?30D0=3?<8<B4<4<G89G9298 [email protected]<65J9X
M984<17

Similer Documents